Hrabal na Elektoralnej | 58 lat później

7 marca 2026 (pt.), g.18.00
Auteczko – performance literacko-muzyczny w reżyserii i z muzyką na żywo Igora Przebindowskiego, prozę Bohumila Hrabala czyta Robert Gonera.

Pokaz premierowy filmu dokumentalnego Czuły Hrabal (tytuł oryg. Něžný Hrabal), Czechy 2024, 53 min, reż. Jakub Motejzik

Film, w którym zobaczymy wyjątkowe, nowo odkryte materiały archiwalne, pokazuje, jak w swojej twórczości Hrabal uchwycił grozę wojny, doświadczenie totalitarnej władzy i strach przed konfliktem nuklearnym, a jednocześnie pozostał autorem delikatności, poezji i groteski codzienności. Czuły Hrabal to współczesny portret Bohumila Hrabala, pisarza czeskiego i europejskiego zarazem. 

Odkrycie nieznanych dotąd nagrań wykładów Hrabala daje rzadki, intymny wgląd w świat autora. Film dokumentalny Czuły Hrabal po prawie pięćdziesięciu latach ponownie pozwala usłyszeć jego autentyczny głos. Hrabal przemawia tu do studentów w swojej chacie w Kersku, innym razem do parafian w ewangelickiej plebanii w Libicach. W filmie nagrania audio łączą się z ekskluzywnymi wywiadami, przede wszystkim z muzą Hrabala, Dubenką, zagranicznymi bohemistami i przyjaciółmi Hrabala. Teatr i sztuka plastyczna, nieistniejący już krajobraz Libni i „msza” nad paczką starego papieru tworzą żywy kolaż, który przywodzi opowieści Hrabala o perłach codzienności, miłości i odwadze stawiania czoła końcowi do bezpośredniego dialogu z teraźniejszością. Film nie popada w patos, surowość przekształca w poezję, nie umniejsza tego, co wysokie, a podnosi to, co niskie. Intymny, zabawny portret światowej sławy autora, który przemawia do młodego pokolenia i po obejrzeniu filmu zachęca do sięgnięcia po jego książki.

Po filmie zapraszamy na spotkanie z reżyserem, autorką koncepcji artystycznej filmu Kateřiną Pešatovą i prof. Joanną Goszczyńską z Instytutu Slawistyki PAN. Rozmowę poprowadzi dziennikarka, popularyzatorka wiedzy o czeskiej kulturze, Teresa Drozda. Tłumaczenie na żywo z czeskiego na język polski zapewni Anna Radwan-Żbikowska.

Reżyser i scenarzysta Jakub Motejzik w ostatnich latach koncentruje się na filmach dokumentalnych, w których łączy pamięć, literaturę i współczesność. Stworzył m.in. filmy: Czuły Hrabal (2024), Chata Hrabala (2023) i Sokolové pro Ukrajinu (2023). Od dłuższego czasu pracuje nad dokumentem o wołyńskich Czechach w Ukrainie. Dla czeskiej telewizji nakręcił film dokumentalny Zlínský klenot (2019) opowiadający historię Miejsca Pamięci Tomáša Baty, które jest dziś symbolem nowoczesnego Zlína.

7 marca 1968 roku doszło do jedynego w Polsce spotkania autorskiego Bohumila Hrabala. Wydarzenie odbyło się w budynku przy ul. Elektoralnej 12 w Warszawie, tym samym, w którym dzisiaj mieści się Mazowiecki Instytut Kultury. Po spotkaniu wyświetlono film Pociągi pod specjalnym nadzorem – nakręcony na podstawie opowiadania Bohumila Hrabala. W miesiąc później ten obraz zdobył nagrodę Oscara. Klimat tamtego spotkania oraz postać i utwory czeskiego pisarza przypominamy już od dziesięciu lat co roku w marcu, zapraszając do rozmowy tłumaczy i znawców literatury polskiej i czeskiej, pisarzy, artystów, twórców filmowych i teatralnych. 

Organizatorzy: Mazowiecki Instytut Kultury, Czeskie Centrum Warszawa 
kuratorka: Elżbieta Szymańska (MIK), e.szymanska@mik.waw.pl 

Patronat honorowy: Ambasada Republiki Czeskiej w Warszawie

Bezpłatne wejściówki, wydarzenie z tłumaczeniem na PJM i pętlą indukcyjną